19 Ağustos 2009 Çarşamba

Gnome Art

Evet, tam GNOME'un görselliğinin zayıflığı hakkında atıp tutarken Sistem\Tercihler menüsünde GnomeArt seçeneğini gördüm! Eminim daha önce orada olmadığına, kesin bir güncellemeyle geldi. Galiba... Yoksa nasıl göremem ben onu??

Bu program da KDE'deki görselleştirme programlarını biraz andırıyor. Yüzlerce masaüstü duvar kağıdını ve onlarca temayı gösterip istediklerinizi indirmenizi sağlıyor.

Gnome beni utandırdı bu sefer...

Ubuntu vs Kubuntu

Ubuntu'yu google da arattığınızda karşınıza muhtemelen Kubuntu ve Xubuntu gibi sonuçlar da çıkacaktır.
Ubuntu malum, Ubuntu. peki Kubuntu nedir? Çakma Ubuntu mu?
Elbetteki hayır. Bunlar Linux sistemlerin değişik şekillere sokulabilmesinin örnekleridir. Farksa masaüstü ortamlarında yatıyor.

Linux işletim sistemleri, lego gibidir. Bir ev yapacaksanız istediğiniz gibi yapabilirsiniz. Kapısı, çatısı, bacası, penceresi vardır ama her evin kapısı aynı olmak zorunda değildir. Evin temel parçalarını işletim sisteminin temel paketleri olarak düşünürsek masaüstü ortamı da bu parçalardan biri olur. Masaüstü ortamı genel olarak ekranda gördüğünüz simgeler, pencereler, stiller gibi görselleri ve pencere yöneticisi kapsar. Linux türevleri için en yaygın kullanılan ortamlarsa KDE ve GNOME'dur.

KDE ve GNOME aynı işletim sistemi üzerinde kullanılabilirler. Bu sayede temelde aynı, fakat görünümleri farklı sistemler elde edilebilir. İşte, Gnome kullanan Ubuntu'da, KDE kullanılırsa Kubuntu olur.

KDE görselliğin öne çıtığı bir masaüstü ortamıyken, GNOME (kendi deneyimlerimle) daha sade, kararlı ve hızlıdır. Fakat bu KDE kararsız anlamına gelmez: keza Windows bu iki ortamla da yarışamayacak kadar kararsızdır.

GNOME'da masaüstü arka planını yada geçerli temanızı değiştirmek istediğinizde içiniz kararabilir. Aksine KDE rengarenk temalarla resimlerle doludur. Masaüstü arkaplanları için sunucuları vardır.

Bir de program meselesi var. Programlar da yazılırlarken öncelikle çalışacağı ortam göz önünde bulundurularak yazılır. Yani, GNOME programları ve KDE programları vardır. KDE programlarının ilk harfi genelde "K" olur. Mesela, "Kwrite", "Konqueror","Kget", "Kile" gibi. Fakat gerekli kütüphaneri yüklediğiniz taktirde her iki masaüstü ortamının da programlarını sorunsuz çalıştırabilirsiniz.

Bir diğer fark da kurulumdan sonra elinizdeki program sayısı. KDE çok özelleştirilebilir olduğundan birçok sistem programı doğrudan kurulu geliyor. Galiba sistem programlarının oranını azaltmak için olacak, GNOME'dan onlarca fazla program da otomatik olarak sistemizine kuruluyor.

Kubuntu gibi ulusal işletim sisemimiz Pardus da KDE masaüstünü tercih ediyor.
Ayrıntılar için;
http://www.gnome.org/
http://www.kde.org/
http://www.kubuntu.org/
http://www.pardus.org.tr/

16 Ağustos 2009 Pazar

Google'ın işletim sistemi

Uzun süredir Google'dan gelecek bir işletim sisteminin haberi bekleniyor. Bu beklenti mobil cihazlar için geliştirilen Android'in piyasaya çıkmasıyla daha da arttı ve gün geçtikçe artan bir merakla Google'dan "gerçek bir işletim sistemi"nin haberi bekleniyor.

Ancak hali hazırda, 2007'den beri, tamamen Google araçlarıyla donanmış, Linux (hatta Ubuntu) tabanlı bir işletim sistemi de var. Adı bile şüpheleri üzerinde toplamak için fazlasıyla yeterli:GoS..

Şu sıralarda 3.1 sürümü indirmeye açık olan bu bedava işletim sisteminin adı Good Operating System" yani "İyi İşletim Sistemi". Ancak, http://www.thinkgos.com/gos/index.html adresinde de özelliklerini ve ekran görüntülerini görebileceğiniz işletim sisteminin "Google Operating System" olmaması için hiçbir sebep yok..

Masaüstünü Google Gadget'larıyla süsleyebileceğiniz GoS; Google Picasa, Google Mail & Calender, Google Documents, Spreadsheets, Presentations ve Google Desktop Search kullanıyor. Google Maps ve Google News de cabası. Eğer Google'a ait bir proje değilse "Google'dan daha çok Googlecı" diyebileceğimiz bir işletim sistemi..

Ayrıca işletim sisteminin sayfasındaki "Cloud" linkine tıklarsanız da, özellikle netbooklar için tasaranmış olan, internet tarayıcısı üzerinde çalışan işletim sistemini görme şansınız olacak. Tahmin edin bu tarayıcı bana piyasadaki hangi tarayıcıyı anımsattı: tabii ki Chrome!

Komplo teorisi ortaya atmak istemesem de, bir grup insanın işletim sistemi yaparken kolaya kaçıp "Zaten Google bunu yapmış, onu koyalım" gibi bir mantıkla onca Google aracını dahil edeceğini sanmıyorum. Bekleyip göreceğiz...

GRUB 2

Ubuntu 9.10 ile gelen yeni GRUB'u bilgisayarımda kurulu olan Ubuntu 9.04'e yükledim. Aslında yükleme oldukça kolay. Hiç aklımda yokken Synaptic'te gözüme çarptı ve oradan hemen yükledim.

Ancak GRUB 2' nin deneme sayfasından öğrendiğim kadarıyla şimdilik 9.04 ile ilgili bazı problemler varmış. İyiki de önce bu sayfaya girmişim yoksa gereksiz yere uğraşacaktım.

GRUB 2 yi (1.96'dan 2) kurar kurmaz kullanmaya başlamıyorsunuz. Önce biraz değişmiş olarak eski GRUB menüsü geliyor. Burada en üstten GRUB 2'yi seçip GRUB 2 menüsünden işletim sistemi seçiyorsunuz. Böylece eğer GRUB 2 işletim sisteminizi açamazsa, eski GRUB a kolayca dönüş yapabilir ve işletim sistemizi açabilirsiniz.

GRUB 2 ile ilgili problem burada başlıyor. GRUB 1 (eski GRUB), GRUB 2 ye geçmenize izin vermiyor! Siyah ekranda korkutucu br hata alıyorsunuz. Fakat herhangi bir tuşa basarak GRUB 1 menüsüne dönebiliyorsunuz. Burada yapmanız gerekenler basit: "e" tuşuna basarak komut girmeyi etkinleştirin, tekrar "e" tuşuna basarak değiştirme (edit) komutunu verin. Karşınıza gelen
root xxxxxxxxxxxxxxxx
satırını sadece root kısmını uuid'ye çevirerek
uuid xxxxxxxxxxxxxxxx
haline getirmeniz. "Enter" a basıp çıktıktan sonra "b" ye basıp açılışı GRUB 2 üzerinden devam ettiriyorsunuz.

Eğer GRUB 2 işletim sistemlerinizi düzgün olarak açtıysa artık GRUB 2 ye geçebilirsiniz. Bunun için konsol(terminal) penceresine
sudo upgrade-from-grub-legacy
komutunu girmeniz gerekiyor. Artık GRUB 2 den normal açılış yapabilirsiniz.

Eğer GRUB 2 menüsünü değiştirmek isterseniz gene konsoldan
cd ../../boot/grub
sudo chmod 755 grub.cfg
sudo gedit grub.cfg

komutlarını yazıp
işletim sistemlerinin isimlerini ve sıralarını değiştirebilirsiniz.


15 Ağustos 2009 Cumartesi

Ubuntu Karmic Koala Alpha 4

Ubuntu'nun yeni sürümü Karmic Koala'nın kararlı sürümü 29 Ekim'de indirilebilecek. Alpha 3 sürümünü VirtualBox'a kurup denedim. Görünüş açısından, 9.04 ile 9.10 arasında bir fark yok. Yeni bir duvarkağıdı ya da tema dahi yok!

İlk değişikliği açılırken farkediliyor. GRUB daha "kibar". Gerçekten de GRUB yerine yeni sürümü GRUB 2 ye geçilmiş. GRUB dosyalarını karıştırdığımda "menu.lst" dosyasını göremedim. Onun yerine ayarların "grub.cfg" dosyasında buldum.İçerik olarak dosyalar da epey farklı. Partititon adlandırılmaları da değişmiş. Ancak ne gibi ekstraları var şimdilik bilmiyorum.

Diğer bir önemli değişiklik Gnome 2.26.1 den 2.27.4 e geçilmesi. 29 Ekime kadar daha üst sürümlere de geçilebilir.

Programlara gelince gözüme UbuntuOne ve Empathy çarptı. UbuntuOne, dosyalarınızı diğer uzak bilgisayarlarınızla senkronize(eşzamanlı) etmek için bir proje aslında. İnternetten bedava 2GB alanınız oluyor. 10 GB alan için aylık 10 dolar ödüyorsunuz. Bu alanı yedekleme için de kullanabileceğinizi tahmin ediyorum. Empathy ise Pidgin yerine gelen anında mesajlaşma yazılımı. O da öncülü gibi birçok mesajlaşma ortamını destekliyor.

Bir de oturum açma ekranında yenilikler var. Şahsen 9.04 teki karizma ekranın yerine biraz modası geçmiş bir oturum açma ekranı var. Umarım bu VirtualBox'a kurulumun getirdiği eksiklerdendir ya da son sürümde başka bir ekran görürüz.


Bu arada launchpad.net adresine kayıt olup, Ubuntu yada diğer birçok projenin geliştirilmesine yardımcı olabilirsiniz. Hiç değilse bu projelerin düzgün bir şekilde Türkçeye çevrilmesinde pekçok katkınız olabilir.

12 Ağustos 2009 Çarşamba

Ubuntu 9.10

Karmic Koala kod adlı Ubuntu 9.10'un 3. alfa sürümü yayınlandı. Alfa sürümü buradan indirilebiliyor. En kısa sürede deneyip, yeni sürümdeki değişiklikleri paylaşacağım.

Ubuntu ve Windows Kurulu Bilgisayarda Açılış

GRUB, eski adıyla Lilo, sisteminize kurulu olan işletim sistemlerini sıralar ve istediğinizi açmanıza imkan verir. Ancak, Ubuntu çekirdek güncellemeleri yaptıkça bu menü de kalabalıklaşır. Ayrıca öntanımlı olan işletim sistemini herzaman açmak istemeyebilirsiniz. Bu da sizin, bilgisayar açılışlarında, bilgisayarın başından kalkmanıza engel olur.

Ancak GRUB çok esnek bir yükleyicidir ve ayarlarını değiştirmek çok kolaydır. bunun için "KGRUBEditor" adlı Ubuntu programını kullanabilir yada menüyü elle düzeltebilirsiniz.

Ancak bir sorun yaşamamak için herzaman önce Windows, daha sonra linux işletim sisteminizi yükleyin. Tersi durumda bir miktar işlem yapmanız gerekecek.

KGRUBEditor programını çalıştırdığınızda karşınıza çıkan ilk pencereden öntanımı işletim sistemini belirleyebilir, görünen adlarını istediğiniz şekilde değiştirebilisiniz.

Ayarları elle yapmak isterseniz terminale
cd /boot/grub
sudo gedit menu.lst
(şifreniz)

yazıp açılan uzun metin belgesinde
#title Ubuntu 9.04, kernel

gördüğünüz yere kadar ilerleyin. Buradan işletim sistemlerinin adını "title" kısmlarından değiştirebilirsiniz. Sayfanın en altında diğer işletim sistemleri yer alır. Eğer buradaki bir işletim sisteminin öntanımlı olarak açılmasını istiyorsanız ilgili satırları kesip
#title Ubuntu 9.04 ...
satırının üzerine yapıştırabilirsiniz.